dreamcatcher (1)

Viva Wyu Art

- Wij, U en Zij -

Ons verhaal leest als een modern sprookje en begint als een jong stel, waarvan de vrouw hoogzwanger is, voor een korte vakantie naar Cabo de la Vela in de provincie la Guajira afreist. De geboren Columbiaanse was nog nooit in dit gebied geweest in het uiterste noorden van haar moederland; haar Europese echtgenoot evenmin, die de gelegenheid benutte haar droomreis waar te maken, bij wijze van een verlaat huwelijksgeschenk. Het paar huurde een auto en toog op weg, passeerde een park vol flamingo’s die grote indruk maakten en kwam tenslotte in steeds dunner bevolkt en onherbergzaam, ruw gebied terecht. De aanstaande vader drukte het gaspedaal nog maar eens extra in om voor donker de stad te bereiken. Plotseling stopte de auto en was niet meer aan de gang te krijgen. Tot overmaat van ramp had de telefoon geen bereik! Daar stond ons twee-, binnenkort drietal. In het midden van nergens. Taal noch teken.

De invallende schemering voorspelde niet veel goeds, tot er nieuwsgierige Indiaanse kinderen uit de bosjes opdoken. De Wayuu spraken hun eigen taal, verstonden geen woord Spaans, maar wenkten in gebarentaal mee te komen naar hun woonplaats, een klein uur lopen van deze onheilsplek waar de motor vastliep. Er zat niets anders op, dus aanvaardde het gezin in wording de welkome uitnodiging. Het pad was lang en voorzien van opvallend gekleurde lintjes, die als wegwijzer dienst deden voor de Indiaanse geitenherders. Zo kwam het dat de uitgelaten jeugd de gasten aan hun ouders introduceerde op de “Rancheria Japararo”, een zeldzaamheid na blijken zou. De gesloten gemeenschap der Wayuu liet zelden mensen toe op hun terrein, maar in dit geval was niets minder waar. Hun gastvrijheid was even waardig als spreekwoordelijk.

Onder leiding van Victoria -de enige van de stam die Spaans sprak, ontfermden de ‘squaws’ zich direct over de vruchtdragende schoonheid, terwijl de echtgenoot werd toevertrouwd aan het mannelijk deel van de nederzetting. Na een goed maal volgde een rondleiding en werd ons paar gelijktijdig, alsof zij opnieuw verliefd raakten, overweldigd door de ‘mochila’s’ in al hun uitdagend kleurrijke glorie, getoond als feestelijke bakens in een verloren maar ook te herwinnen tijd.
Op deze bijzondere ontmoeting met de vreemdelingen moest gedronken worden. Met veel gebarentaal gekoppeld aan de kennis van het Spaans van Victoria, wiens naam aan overwinning herinnerde, kwam de “legende van Wale Kern” hen voor het eerst ter oren; even symbolisch als Repelsteeltje, even dramatisch als Assepoester. Er werd een pakt voor altijd gesloten tussen het liefdespaar en de trotse stam, voordat een welverdiende nachtrust overnam.

De volgende ochtend kwamen de kinderen opgewonden melden, dat de politie was gesignaleerd rond de huurauto die onbeheerd langs de weg was achtergelaten. Het inmiddels uitgeslapen stel stond al opgegeven als vermist. Toen het gouden koppel arriveerde, verklaarde de hermandad hen voor gek, omdat zij op eigen houtje het risicovolle territorium van de Wayuu verkend hadden. Het stel mocht van geluk spreken, dat zij niet in een hinderlaag van bandieten en struikrovers was gelopen. Het wekte bij de toeristen grote verbazing op, dat de dienders hun reddende engelen afschilderden alsof de leden van de Wayuu onbetrouwbare spoken zouden zijn. Man, vrouw en (ongeboren) kind stonden perplex over zoveel onterechte kwalificaties over het innemende volk, dat zij zelf juist als warm menselijk hadden ervaren. Nadat onze Euro-Indiaan de vertegenwoordigers van de wet tot rust had gemaand, verdwenen zij hoofdschuddend. In afwachting van de vervangende auto die onderweg was, voetbalde hij met de gretige, leergierige kinderen en nam bewogen afscheid met de verzekering zo snel als mogelijk terug te keren.

Zij hadden Victoria beloofd haar na drie dagen op dezelfde plek op te pikken en een lift te geven naar Uribia, de hoofdstad van la Guajira. Normaal moest de struise vrouw het traject te voet afleggen. Zestig kilometers lang onder een verzengende zon, die er heerst als een koperen ploert. Na een heerlijk verpozen op Cabo de la Vela reden zij terug naar de afgesproken plaats die inmiddels in hun geheugen gegrift stond, maar ze waren een half uur te laat. “Zou Victoria al weggegaan zijn?”, vroegen zij zich af naar westerse maatstaven. “Toch maar een uurtje wachten”, voelden zij instinctmatig aan en warempel, in de verte tekende het silhouet van een indrukwekkende vrouw zich af. De overwinning van het geduld was op de gezichten van het paar af te lezen, dat even daarvoor nog teleurgesteld hun wederdienst onmogelijk waande. Victoria werd afgezet in Uribia, waar zij in de ‘geciviliseerde’ wereld een appartement bewoonde. Het was daar, dat werd besloten iets terug te doen voor het unieke kleine Wayuu volk, waarvan WYU- ART tenslotte het overkoepelend orgaan werd, om de vluchtige, geautomatiseerde wereld notie te laten nemen van hun traditionele en wonderschone toegepaste kunst, die nog altijd handmatig tot stand komt.

Het is een reis met een missie gebleken, voordat het ouderschap zich aandiende met een sprankelend wollige baby. Gelijk de Wayuu kinderen zal deze Europese Latina pas slapen gaan, nadat haar het aangrijpende verhaal over de wonderweefster ‘Wale Kern’ is voorgelezen. Het gezin achter Mochilaz geeft met de Wyu Art-webshop niet alleen bedrijfsmatig een vervolg aan de assimilatie van de uiteenlopende kulturen, de initiatiefnemers zijn ook prive betrokken bij het welzijn binnen de samenleving van hun nieuwe vrienden.

Viva la Mochila!

DSC04476_1024